کمترین نرخ بیکاری در استانهای مازندران و خراسان جنوبی ثبت شد/ تصویر ناهمگون بازار کار ایران در زمستان ۱۴۰۴
بازار کار ایران در زمستان ۱۴۰۴ با کاهش اندک نرخ بیکاری به ۷.۶ درصد و افت مشارکت اقتصادی همراه شد. در نمای استانی، شمال و مرکز کشور فعالتر بودند و جنوب و غرب همچنان با چالش اشتغال مواجه هستند.
بازار کار ایران در زمستان ۱۴۰۴، تصویری دوگانه از اشتغال و مشارکت اقتصادی ارائه کرد. نرخ بیکاری کل کشور با کاهش ۰.۲ واحد درصد به ۷.۶ درصد رسید، اما همزمان نرخ مشارکت اقتصادی از ۴۰.۱ به ۳۹.۷ درصد کاهش یافت که نشانهای از خروج بخشی از جمعیت از بازار کار است.
تحلیل استانی بازار کار نشان میدهد اختلافات منطقهای عمیق است؛ استانهای شمالی و مرکزی مانند یزد، اردبیل و مازندران، هم در مشارکت اقتصادی و هم در نسبت اشتغال پیشرو هستند، در حالی که جنوب و استانهای غربی، از جمله ایلام، سیستان و بلوچستان و کرمانشاه، پایینترین نرخها را دارند.
دادهها در خصوص نرخ بیکاری نیز بین استانها خبر از تفاوتهای زیادی میدهند؛ کرمانشاه و کردستان با ۱۶.۵ و ۱۳.۹ درصد بالاترین بیکاری را دارند و مازندران و خراسان جنوبی تنها ۳.۵ و ۴.۴ درصد بیکاری را ثبت کردند. گزارش تازه مرکز آمار نشان میدهد کاهش نرخ بیکاری در کشور لزوماً نشانه بهبود واقعی بازار کار نیست و تفاوتهای استانی، وضعیت بازار کار ایران را پیچیده و چندلایه کرده است.
یزد و اردبیل رکورد زدند، جنوب و غرب عقب ماندند
در زمستان ۱۴۰۴، نرخ مشارکت اقتصادی در کشور به ۳۹.۷ درصد رسید و اندکی پایینتر از ۴۰.۱ درصد زمستان ۱۴۰۳ ایستاد. بررسی استانی نشان میدهد استانهای شمالی و مرکزی مانند یزد (۴۳.۷درصد، رشد ۴ واحد درصد)، اردبیل (۴۶.۵ درصد، رشد ۱.۸ واحد) و مازندران (۴۴.۵ درصد، رشد ۰.۷ واحد) بالاترین نرخ مشارکت را داشتند.
در مقابل، استانهای مرزی و جنوب کشور مانند ایلام (۳۰.۴ درصد، کاهش ۰.۶)، سیستان و بلوچستان (۳۳.۱ درصد، کاهش ۲.۴) و کهگیلویه و بویراحمد (۳۲.۳ درصد، افزایش ۰.۵) همچنان پایینترین سطح مشارکت را ثبت کردند.
این تفاوتها نشان میدهد که ظرفیت نیروی کار در شمال و مرکز کشور فعالتر و بهرهورتر است، در حالی که جنوب و غرب با موانع جدی در ورود به بازار کار مواجه هستند. برای تحلیلگران و سیاستگذاران، این دادهها اهمیت بالایی دارند زیرا تفاوتهای استانی میتواند مسیرهای هدفمند سیاست اشتغال و برنامهریزی منطقهای را تعیین کند و شکافهای توسعهای را برجسته سازد.
نسبت اشتغال در شمال و مرکز افزایش یافت، برخی استانها کاهش داشتند
نسبت اشتغال کشور در زمستان ۱۴۰۴ به ۳۶.۶درصد کاهش یافته است. استانهای شمالی و مرکزی مانند زنجان (۴۵.۲ درصد، رشد ۱.۶)، اردبیل (۴۲.۱ درصد، رشد ۳.۳) و مازندران (۴۲.۹ درصد، رشد ۱.۷) وضعیت بهتری داشتند و سهم بیشتری از جمعیت در سن کار را به اشتغال فعال اختصاص دادند. در مقابل، استانهای جنوب و غرب، از جمله ایلام (۲۷.۷ درصد، کاهش ۱.۴)، کرمانشاه (۳۴.۲ درصد، کاهش ۱.۴) و سیستان و بلوچستان (۳۰.۳ درصد، کاهش ۱.۶) افت قابل توجهی را تجربه کردند.
این آمار نشان میدهد که افزایش جمعیت در سن کار در این استانها به اشتغال واقعی منجر نشده و مشکلات ساختاری و محدودیت فرصتهای شغلی همچنان پابرجاست. تحلیل نسبت اشتغال استانی نشان میدهد که بازار کار ایران ناهمگون است و تمرکز بر تقویت اشتغال در استانهای عقبمانده، برای بهبود وضعیت کل کشور ضروری است.
کرمانشاه و کردستان بالاترین نرخ بیکاری را ثبت کردند
در زمستان ۱۴۰۴، نرخ بیکاری کل کشور ۷.۶ درصد بود که نسبت به ۷.۸ درصد زمستان ۱۴۰۳ کاهش یافت. اما اختلافات استانی قابل توجه است؛ کرمانشاه با ۱۶.۵ درصد و کردستان با ۱۳.۹ درصد بالاترین نرخ بیکاری را ثبت کردند و وضعیت بیکاری در لرستان و همدان نیز بالای ۱۰ درصد بود. در مقابل، مازندران با ۳.۵ درصد و خراسان جنوبی با ۴.۴ درصد پایینترین نرخ بیکاری را داشتند.
استانهای صنعتی و پرجمعیت مانند تهران و اصفهان نیز نرخ متوسطی ثبت کردند. این دادهها نشان میدهد کاهش بیکاری در سطح کشور لزوماً بهبود واقعی بازار کار را منعکس نمیکند و اختلافات منطقهای، ضرورت سیاستگذاری هدفمند در استانهای با بحران بیکاری بالا را برجسته میسازد. برای بازار کار ایران، این تفاوتها نمایانگر چالش جدی در توزیع فرصتهای شغلی و اثرگذاری برنامههای اشتغال است.
