وعده بیخاموشی؛ آزمونی جدی برای زیرساخت و مدیریت
رئیسجمهور امروز وعده داده است که سال آینده کشور با قطعی برق و گاز مواجه نخواهد بود؛ وعدهای مهم، امیدوارکننده و در عین حال بسیار پرهزینه اگر محقق نشود. تحقق این وعده، صرفاً به مدیریت مصرف یا صدور بخشنامه وابسته نیست، بلکه مستقیماً به وضعیت زیرساختهای انرژی، ظرفیت تولید، آمادگی شبکه و هماهنگی نهادی میان وزارت نیرو، وزارت نفت و سطوح اجرایی استانها گره خورده است. پرسش اصلی اینجاست: آیا آنچه در سالهای اخیر بر صنعت گذشته، نشانه آمادگی برای عبور از ناترازی است یا تکرار همان چرخهای که هر سال به خاموشی ختم میشود؟
تجربه سالهای گذشته، بهویژه در استانهایی صنعتی مانند خوزستان، نشان میدهد هزینه ناترازی انرژی بسیار فراتر از یک وقفه مقطعی بوده است. شرکتهایی چون فولاد خوزستان طی سالهای اخیر با خسارتهای سنگین ناشی از محدودیت برق و گاز مواجه شدهاند؛ از کاهش اجباری تولید و توقف خطوط گرفته تا از دست رفتن فرصتهای صادراتی، افزایش بهای تمامشده و فرسایش سرمایهگذاری. این خسارتها فقط به ترازنامه شرکتها محدود نمانده، بلکه به کاهش ارزآوری، تضعیف اشتغال و کند شدن موتور رشد منطقهای انجامیده است. واقعیت این است که بخشی از عقبماندگی تولید، نه ناشی از تحریم یا ضعف بنگاه، بلکه محصول مستقیم تصمیمهای ناپایدار در مدیریت انرژی بوده است.
در این میان، تحقق وعده دولت بدون اقدام ملموس در سطح زیرساخت ممکن نیست. پرسش جدی این است که آیا وزارت نیرو و وزارت نفت، طی ماههای گذشته توانستهاند ظرفیت تولید برق و گاز، آمادگی نیروگاهها، ذخایر سوخت، توسعه شبکه و تابآوری انتقال را به سطحی برسانند که پاسخگوی مصرف صنعت در اوج بار باشد؟ اگر پاسخ به این پرسشها با آمار و اقدامات و زمانبندی روشن همراه نباشد، وعده بیخاموشی در معرض تکرار تجربههای گذشته قرار میگیرد؛ تجربههایی که نخستین قربانی آنها صنایع پیشران بودهاند.
نکته پایانی آنکه مسئولان استانی برق و گاز نمیتوانند منتظر بمانند تا بحران از راه برسد و سپس واکنش نشان دهند. اگر دولت وعده رونق تولید و بیقطعی داده است، سطح استان باید خود را از هماکنون با این برنامه کلان هماهنگ کند؛ از اولویتدهی واقعی به صنایع بزرگ گرفته تا برنامهریزی مشترک با بنگاهها برای عبور از پیک مصرف. سال آینده اگر قرار است سال رونق تولید باشد، باید پیش از آغاز آن، مسیر تأمین انرژی هموار شده باشد؛ چرا که تجربه فولاد خوزستان و صنایع مشابه بهروشنی نشان داده است: خاموشی انرژی، فقط خاموشی برق نیست؛ خاموش شدن بخشی از ظرفیت اقتصاد کشور است.
