چرا اسدالله علم قانون انجمن‌های ایالتی و ولایتی را لغو کرد؟ / قرار بود علمای شهرستان‏‏‌‏‏ها به تهران بیایند و دولت را استیضاح کنند


17 مهر 1398 - 06:55
5d9cc2ab72974_5d9cc2ab72977
قرار بود علمای شهرستان‏‏‌‏‏ها به تهران بیایند و در مسجد سید عزیزالله نظریه خودشان را اعلام کنند و به اصطلاح دولت را استیضاح کنند. ولی در ‏‎جلسه هیأت دولت وخامت اوضاع را تشریح و لایحه را لغو کردند.

شنبه ۱۴ مهر ۱۳۴۱، قانون انجمن‌های ایالتی و ولایتی، به منظور تشکیل شورا‌های استان و شهرستان، با ۹۲ ماده و ۱۷ تبصره از تصویب کابینه امیر اسدالله علم گذشت، اما خبر و مفاد آن دوشنبه، ۱۶ مهر در روزنامه‌های کیهان و اطلاعات منتشر شد. به موجب این مصوبه که در غیاب مجلس، حکم قانون داشت، به زنان حق رأی داده می‌شد و همچنین شرط مسلمان بودن و سوگند به قرآن مجید از شرایط انتخاب‌شوندگان حذف می‌شد.

این دو ماده مراجع تقلید وقت حوزه علمیه قم را آن‌چنان برآشفت که بلافاصله برای مقابله با آن و به دعوت امام خمینی در منزل آیت‌الله حائری تشکیل جلسه دادند. تلگراف‌های شدیدالحن علما به شاه و در پی آن تعطیلی مساجد و... در نهایت به تسلیم علم انجامید و او ۷ آذر ماه لغو این قانون را ابلاغ کرد.

حجت الاسلام والمسلمین محمدرضا ناصری (امام جمعه کنونی یزد) که خود در مسئله مقابله با قانون انجمن‌های ایالتی و ولایتی از همراهان امام خمینی بود، در خاطراتش واکنش علما، به ویژه امام خمینی را به تصویب این لایحه این‌طور تعریف کرده است:

‏‏به دنبال تصویب لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی در مهرماه ۱۳۴۱، مراجع تقلید حوزه ‏‎ ‎‏علمیه قم ـ. با دعوت امام خمینی ـ. در منزل آیت‌الله حائری جلسه‌ای تشکیل دادند و ‎‏اعلامیه‌ای در مخالفت با آن صادر کردند. در میان نامه‌های اعتراض‌آمیز مراجع تقلید به ‎‏شخص شاه، اعلامیه امام لحنی شدید داشت. شاه جواب نامه مراجع را داد و آن‌ها را به دولت ارجاع داد، ولی پاسخ نامه امام را نداد و من احتمال می‌دهم دار و دسته او ‎‏ویژگی‌های امام را می‌شناختند و به این دلیل پاسخ نامه ایشان را ندادند که اصلاً حتی ‎‏نام امام هم مطرح نشود. کار نهضت که بالا گرفت، ما در تهران دو جلسه تشکیل دادیم ‎‏و در بازار حرکت‌هایی شروع شد.‏

‏‏در جلسه اول آیت‏‏‌‏‏الله ‏‎]‎‏سید احمد‏‎ [‎‏ خوانساری خودشان آمد. شعار مرگ بر خفقان را‏‎ ‎‏حجت‏‏‌‏‏الاسلام فلسفی در همین جلسه ابداع کرد و با همین شعار ـ. همراه آقای ‏‎ ‎‏ناطق نوری ـ. در خیابان‏‏‌‏‏ها تظاهرات کردیم. در چهارراه سیروس، مأموران پلیس با چند ‏‎ ‎‏ماشین آمدند. بعضی فرار کردند، بعضی ماندند و ما هم چند تا باتون خوردیم و ‏‎ ‎‏لباس‏‏‌‏‏هایمان نیز پاره شد. از این پس، آیت‏‏‌‏‏الله خوانساری وارد میدان مبارزه گشت و ‎‎‏ایشان برای اعتراض برگزاری نماز جماعت تهران را تعطیل کرد. در شهر‌های دیگری ‏‎ ‎‏نیز به تبعیت از این اقدام نماز جماعت و منبر رفتن تعطیل شد و این اقدام برای مردم مورد سؤال شد که چرا مساجد تعطیل است!

حدود ده روزی این وضعیت طول کشید. ‏‎ ‎‏شاه بازاریان را ـ. از جمله حاج محمد کاشی، حاج مهدی خرازی (پدر همین آقای خرازی) که همگی مرحوم شده‏‏‌‏‏اند ـ. تحت فشار و تهدید قرار داده بود و از طرفی ‎‏قول‏‏‌‏‏هایی هم داده بود. چند تا از بازاری‏‏‌‏‏ها به آیت‏‏‌‏‏الله ‏‎]‎‏سید احمد‏‎ [‎‏ خوانساری مراجعه ‎‏کرده و ماوقع را شرح داده بودند. نهضت در اوج بود که شنیدم آیت‏‏‌‏‏الله خوانساری نماز ‎‏جماعت را اقامه کرده است، اما نهضت تعطیل نشد.‏

‏‏قرار بود علمای شهرستان‏‏‌‏‏ها به تهران بیایند و در مسجد سید عزیزالله نظریه خودشان را اعلام کنند و به اصطلاح دولت را استیضاح کنند. حضرات آقایان ‏‎ ‎‏خوانساری و ‏‎]‎‏آیت‏‏‌‏‏الله سید محمد‏‎ [‎‏ بهبهانی و تنکابنی (پدر آقای فلسفی) و ‏‎]‎‏آیت‏‏‌‏‏الله] ‎‏محمدتقی‏‎ ‎‏ آملی نیز قصد حضور داشتند و اعلامیه‏‏‌‏‏ای را هم تهیه کرده بودند، ولی در ‏‎جلسه هیات دولت وخامت اوضاع تشریح و لایحه را لغو کردند. همان شب به ‏‎ ‎حضرات اعلام کردند که جلسه فردا را تعطیل کنید، ولی آقایان گفتند که دیر وقت ‏‎‎‏است و نمی‏‏‌‏‏توانیم جلسه را تعطیل کنیم. مردم مطلع نبودند و به همین سبب جمعیت‏‎ ‎‏بسیاری در مسجد گرد آمدند و آیت‏‏‌‏‏الله بهبهانی به منبر رفت و ماجرای شب گذشته را‏‎ ‎‏شرح داد و پس از وی حجت‏‏‌‏‏الاسلام فلسفی سخنرانی کرد و گفت: نیمه شب گذشته‏‎ ‎‏پدر پیر من را از خواب بیدار کردند و تصمیم جدید دولت را به ایشان گفتند. آیت‏‏‌‏‏الله ‏‎ ‎‏خوانساری نیز اعلامیه‏‏‌‏‏ای داد و جلسه با تظاهرات مردم با این شعار که «اسلام همیشه ‏‎ ‎‏پیروز است» پایان یافت. ‏

منبع: خاطرات سال‌های نجف؛ جلد ۲؛ فصل نهم: خاطرات حجت الاسلام والمسلمین محمدرضا ناصری، تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ص. ۱۹۴.

قرار بود علمای شهرستان‏‏‌‏‏ها به تهران بیایند و در مسجد سید عزیزالله نظریه خودشان را اعلام کنند و به اصطلاح دولت را استیضاح کنند. ولی در ‏‎جلسه هیأت دولت وخامت اوضاع را تشریح و لایحه را لغو کردند.

پایگاه خبری خبر فوری (khabarfoori.com)

5d9cc2ab72974_5d9cc2ab72977
17 مهر 1398 - 06:55

شنبه ۱۴ مهر ۱۳۴۱، قانون انجمن‌های ایالتی و ولایتی، به منظور تشکیل شورا‌های استان و شهرستان، با ۹۲ ماده و ۱۷ تبصره از تصویب کابینه امیر اسدالله علم گذشت، اما خبر و مفاد آن دوشنبه، ۱۶ مهر در روزنامه‌های کیهان و اطلاعات منتشر شد. به موجب این مصوبه که در غیاب مجلس، حکم قانون داشت، به زنان حق رأی داده می‌شد و همچنین شرط مسلمان بودن و سوگند به قرآن مجید از شرایط انتخاب‌شوندگان حذف می‌شد.

این دو ماده مراجع تقلید وقت حوزه علمیه قم را آن‌چنان برآشفت که بلافاصله برای مقابله با آن و به دعوت امام خمینی در منزل آیت‌الله حائری تشکیل جلسه دادند. تلگراف‌های شدیدالحن علما به شاه و در پی آن تعطیلی مساجد و... در نهایت به تسلیم علم انجامید و او ۷ آذر ماه لغو این قانون را ابلاغ کرد.

حجت الاسلام والمسلمین محمدرضا ناصری (امام جمعه کنونی یزد) که خود در مسئله مقابله با قانون انجمن‌های ایالتی و ولایتی از همراهان امام خمینی بود، در خاطراتش واکنش علما، به ویژه امام خمینی را به تصویب این لایحه این‌طور تعریف کرده است:

‏‏به دنبال تصویب لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی در مهرماه ۱۳۴۱، مراجع تقلید حوزه ‏‎ ‎‏علمیه قم ـ. با دعوت امام خمینی ـ. در منزل آیت‌الله حائری جلسه‌ای تشکیل دادند و ‎‏اعلامیه‌ای در مخالفت با آن صادر کردند. در میان نامه‌های اعتراض‌آمیز مراجع تقلید به ‎‏شخص شاه، اعلامیه امام لحنی شدید داشت. شاه جواب نامه مراجع را داد و آن‌ها را به دولت ارجاع داد، ولی پاسخ نامه امام را نداد و من احتمال می‌دهم دار و دسته او ‎‏ویژگی‌های امام را می‌شناختند و به این دلیل پاسخ نامه ایشان را ندادند که اصلاً حتی ‎‏نام امام هم مطرح نشود. کار نهضت که بالا گرفت، ما در تهران دو جلسه تشکیل دادیم ‎‏و در بازار حرکت‌هایی شروع شد.‏

‏‏در جلسه اول آیت‏‏‌‏‏الله ‏‎]‎‏سید احمد‏‎ [‎‏ خوانساری خودشان آمد. شعار مرگ بر خفقان را‏‎ ‎‏حجت‏‏‌‏‏الاسلام فلسفی در همین جلسه ابداع کرد و با همین شعار ـ. همراه آقای ‏‎ ‎‏ناطق نوری ـ. در خیابان‏‏‌‏‏ها تظاهرات کردیم. در چهارراه سیروس، مأموران پلیس با چند ‏‎ ‎‏ماشین آمدند. بعضی فرار کردند، بعضی ماندند و ما هم چند تا باتون خوردیم و ‏‎ ‎‏لباس‏‏‌‏‏هایمان نیز پاره شد. از این پس، آیت‏‏‌‏‏الله خوانساری وارد میدان مبارزه گشت و ‎‎‏ایشان برای اعتراض برگزاری نماز جماعت تهران را تعطیل کرد. در شهر‌های دیگری ‏‎ ‎‏نیز به تبعیت از این اقدام نماز جماعت و منبر رفتن تعطیل شد و این اقدام برای مردم مورد سؤال شد که چرا مساجد تعطیل است!

حدود ده روزی این وضعیت طول کشید. ‏‎ ‎‏شاه بازاریان را ـ. از جمله حاج محمد کاشی، حاج مهدی خرازی (پدر همین آقای خرازی) که همگی مرحوم شده‏‏‌‏‏اند ـ. تحت فشار و تهدید قرار داده بود و از طرفی ‎‏قول‏‏‌‏‏هایی هم داده بود. چند تا از بازاری‏‏‌‏‏ها به آیت‏‏‌‏‏الله ‏‎]‎‏سید احمد‏‎ [‎‏ خوانساری مراجعه ‎‏کرده و ماوقع را شرح داده بودند. نهضت در اوج بود که شنیدم آیت‏‏‌‏‏الله خوانساری نماز ‎‏جماعت را اقامه کرده است، اما نهضت تعطیل نشد.‏

‏‏قرار بود علمای شهرستان‏‏‌‏‏ها به تهران بیایند و در مسجد سید عزیزالله نظریه خودشان را اعلام کنند و به اصطلاح دولت را استیضاح کنند. حضرات آقایان ‏‎ ‎‏خوانساری و ‏‎]‎‏آیت‏‏‌‏‏الله سید محمد‏‎ [‎‏ بهبهانی و تنکابنی (پدر آقای فلسفی) و ‏‎]‎‏آیت‏‏‌‏‏الله] ‎‏محمدتقی‏‎ ‎‏ آملی نیز قصد حضور داشتند و اعلامیه‏‏‌‏‏ای را هم تهیه کرده بودند، ولی در ‏‎جلسه هیات دولت وخامت اوضاع تشریح و لایحه را لغو کردند. همان شب به ‏‎ ‎حضرات اعلام کردند که جلسه فردا را تعطیل کنید، ولی آقایان گفتند که دیر وقت ‏‎‎‏است و نمی‏‏‌‏‏توانیم جلسه را تعطیل کنیم. مردم مطلع نبودند و به همین سبب جمعیت‏‎ ‎‏بسیاری در مسجد گرد آمدند و آیت‏‏‌‏‏الله بهبهانی به منبر رفت و ماجرای شب گذشته را‏‎ ‎‏شرح داد و پس از وی حجت‏‏‌‏‏الاسلام فلسفی سخنرانی کرد و گفت: نیمه شب گذشته‏‎ ‎‏پدر پیر من را از خواب بیدار کردند و تصمیم جدید دولت را به ایشان گفتند. آیت‏‏‌‏‏الله ‏‎ ‎‏خوانساری نیز اعلامیه‏‏‌‏‏ای داد و جلسه با تظاهرات مردم با این شعار که «اسلام همیشه ‏‎ ‎‏پیروز است» پایان یافت. ‏

منبع: خاطرات سال‌های نجف؛ جلد ۲؛ فصل نهم: خاطرات حجت الاسلام والمسلمین محمدرضا ناصری، تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ص. ۱۹۴.

آدرس خبرفوری در پیام‌رسان گپgap.im/akhbarefori


24

نظرات
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما پس از تایید توسط مدیر سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت و افترا باشند منتشر نخواهند شد.
  • پیام هایی که غیر از زبان پارسی یا غیر مرتبط باشند منتشر نخواهد شد.
خبر فوری در شبکه های اجتماعی
khabarfoori in social networks